Startup ifadesi yurt dışında başlayarak ülkemizde de yaygın olarak uygulamada yer almakta ve startup hukuku şeklinde ifade de kullanılmaktadır. Startup hukuku şeklinde belirtilen ifadenin tek bir konu ve alana dair olmadığını ve bir çok hukuk dalını kapsayabileceğini belirtmek isteriz. 

Buna uygun olarak, startup hukuku kapsamında olabilecek konu başlıklarını aşağıda bulabilirsiniz. Aşağıda belirtilen konu başlıklarının yanı sıra ihtiyaca göre değerlendirilmesi gereken hususlarda değişiklikler olabilmektedir. 

Girişimciler veya özellikle teknoloji esaslı startup sürecine dahil olacaklar için; proje ve fazları genel birkaç başlıkta toplayabiliriz, bunlar;

1. Ticari kuruluş
2. Yönetsel yasal eğitim
3. Startupa özgü yasal belgeler
4. E-ticaret araçları ve uygulamalarıdır

Bu konu başlıklarına uygun yapılması gereken hukuki değerlendirmeler ise şu şekilde olabilir. 

1. Ticari kuruluş; Ticari kuruluş nasıl olmalıdır? Amaçlanan ticari kuruluş için kurulması gereken şirketin türü ne olmalıdır? Şirketin ve/veya ortaklığın yapısı nasıl olmalıdır? Tüzel kişiliğin sürekliliğine ilişkin hukuki yapı nasıl tasarlanmalıdır? 
2. Yönetsel yasal eğitim; Startup’ın amaç ve vizyonu nedir? Şirketin amaç ve vizyonuna özgü ne gibi yasal gereklilikler olacaktır? Bunların tespiti ve sürecine dair projede nasıl ilerlenebilir? Saptanan yasal gerekliliklere ilişkin strateji ve risk minimalizasyonu nasıl sağlanacaktır? Yönetsel yapıda birden çok hissedarların olması halinde hak ve yükümlülükler neler olacaktır? İdari ve yönetsel süreçte yetkiler nasıl açıkça belirlenecek ve bu hususlar yasal uygunluğa nasıl getirilecektir?
3. Startupa özgü yasal belgeler; Hangi belgelere ihtiyaç olunacaktır? Bu belgeler nasıl tasarlanmalı ve içerikleri nasıl düzenlenmelidir?  Şirket sözleşmesi, şart ve koşulları, genel taslak sözleşmeler, gizlilik sözleşmeleri, tekliflere veya ürünlere ilişkin formlar ve taslaklar nasıl düzenlenmelidir?
4. E-ticaret araçları ve uygulamaları; Yasal uyumluluk gerektiren konular neler olacaktır? 

Markalaşma, patent veya ürüne ilişkin diğer alınması gereken lisanslar nelerdir? Hak ve yasal uygunlukların tespiti, kalite belgeleri vb. gibi startupa özgü araç ve diğer e-sistemler nasıl olacaktır?

Ticari yapıların kuruluşlarına ilişkin kısaca bilgi vermek gerekir ise,  öncelikle hedeflenen şahıs işletmesi kurmak mı gerekir yoksa limited şirket veya anonim şirket gibi sermaye şirketi kurmak mı gerekir buna karar verilmesi gerekmektedir. 

Kurulacak şirket türüne göre haklar ve yükümlülükler ile özellikle ticari, hukuki, cezai ve idari sorumluluklar en önemlisi de vergisel yükümlülükler gibi hususların ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir. 

Startupa uygun şirket ana sözleşmesi ve/veya şirket hissedarlarına ilişkin işleyiş, yetki ve ortaklık hususları veya sona erme hallerinde uygulanacak hususların yasal uygunluğa ve ihtiyaca göre baştan oluşturulması gerekecektir. 

Ayrıca startupın bağlı olacağı kurum ve kuruluş olacak ise (yurt dışı ile başka bir firma veya ürünle alakalı bir yapıda olabilir) buna ilişkin mevcut yasal düzenlemeler hariç ‘özelleşmiş ve mevcut şirket kurallarının’ yasal uygunluğunun denetlenmesi ve uyarlanması gerekecektir. İhtiyaç halinde ise baştan şirket kurallarının oluşturulması da gerekebilecektir.

Bunlarla birlikte, girişimin vizyonu ve amaçlarının belirlenmesi  esaslıdır.  Çünkü buna bağlı faaliyet gösterilecek ülke veya amaçlanan ülkelerde yasal riskler ve engeller neler olabilir, bunlara uygun yasal uygunlukların araştırılması, uyarlanması ve uygulanabilmesi hedeflenmelidir. Burada hukuki tarama ve gereklilikler ön plana çıkmaktadır. Stratejiler ve risklerin saptanabilmesi için bu süreçte olmazsa olmaz ana noktadır. 

Başlangıç kısmı ve bu hususların tamamlanmasına uygun devamında, startupa özgü yasal belgelerin tamamlanması gerekecektir. Bu kısımda tamamıyla yine girişime veya teknoloji esaslı yapılmak istenen proje ve/veya ticarete ilişkin evrakların oluşturulması gerekecektir. 

Bunlara örnek vermek gerekir ise, genel çerçeve sözleşmeler, kişisel veriler ve data güvenliği, web sitenin alt yapısı ve buna uygun yasal çekincelerin dahil edilmesi, genel hizmet alım veya satım sözleşmesi, gerekli ise fikri mülkiyet yetki sözleşmeleri, hissedarların, müdürlerin, yöneticilerin görev ve yetkilendirilmesine ilişkin çizelgeler, gizlilik sözleşmesi (yeni bir veriye- ürüne özgü koruma amaçlı özellikle), teklif standartları ve diğer iş sözleşmeleri vs.

Son basamak olarak bahsettiğimiz E-ticaret araçları ve uygulamalarının belirlenmesi de diğer önemli bir evredir. Burada yasal uyumluluk gerektiren konular neler olacaktır, bunların çok iyi araştırılması ve uzman desteğin alınması gereklidir. Startupın markalaşma süreci, patent veya ürüne ilişkin diğer alınması gereken lisans, korunması gereken haklar veya yasal uygunluklar, kalite belgeleri gibi hususlar gündeme gelecektir. Zira, burada özellikle güçlü pazarlama araçları ve reklamcılık yasal düzenlemelerine uygunluk ve tüketici koruma kanununa ilişkinde yasal uygunlukların değerlendirilmesi gerekecektir.  Ayrıca diğer e-sistem ve araçların güvenirliği ve sürdürülebilirliğinin de hedeflenmesi gerektiğini belirtmek isteriz. 

Bu araçları daha somut olarak belirtmek gerekir ise, örneğin garantiler ve taahhütlerin sınırları, marka ve ürüne ilişkin stratejiler, satış politikaları, haksız rekabete ilişkin kurallar, ürüne/hizmete ilişkin itiraz yolları ve şikayetlere ilişkin denetim olabilir. 

Yine bu yapılaşmanın birden fazla ülkede işleme alınması hallerinde ilgili ülke düzenlemeleri ve yasal belgelerin ve içeriklerinin bir bütün olarak ve/veya ülkeye özgü uyarlanması aşamalarının da olması gerektiğini belirtiriz.

Çok basamaklı işlemlerin bir bütün olarak projelendirilip aslında yasal uygunluklarının tamamlanması başlı başına startup işlemlerini kapsadığını ve tek bir hukuk türü yerine birden çok hukuk alanına gireceğini de son olarak tekrar belirtelim. 

Günümüzde daha özgür ve sınırsız ticari işlemlerin gerçekleştirilmesi hedefi ile bir çok girişimci ve teknoloji esaslı ticari oluşumlar artmaktadır. Buna bağlı olarak, ilerleyen ticaret hayatında Startup’ların dikkat çekici olmaya da devam edeceği kuşkusuzdur. 

Link’te yer alan bilgilendirme video yayınında, şirket kuruluşu ile teknoloji esaslı startuplar ve girişimciler için izlenecek yollar hakkında bilgiler yer almaktadır. 

Bilgilendirme videosunda;

-Startup nedir?

-Startup ve şirket kuruluşunda dikkat edilecek hususlar nelerdir?

-Startupa özgü yasal belgeler nelerdir?

-Startuplarda E-ticaret araçları nelerdir?

Soruları hakkında cevaplar ve bilgiler yer almaktadır.

The post TEKNOLOJİ ESASLI STARTUP’LAR VE GİRİŞİMCİLER İÇİN İZLENECEK YOLLAR appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.

Öncelikle Kurul’un bu Karar’ında özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde veri sorumlularını aydınlatacak ve yapılması gerekenler hakkında değerli bilgiler yer aldığını belirtmek isteriz. 

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (Kanun) 6 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrasında, “Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır.” hükmü yer almaktadır. Buna dayanarak Kurul, karar alarak bu konuya ilişkin düzenlemeyi oluşturmuştur. 

Bu çerçevede, Kanunun 22 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) ve (e) bentleri uyarınca özel nitelikli kişisel veri işleyen veri sorumluları tarafından alınması gereken yeterli önlemler Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından şöyle belirlenmiştir:

1- Özel nitelikli kişisel verilerin güvenliğine yönelik sistemli, kuralları net bir şekilde belli, yönetilebilir ve sürdürülebilir ayrı bir politika ve prosedürün belirlenmesi,

2- Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi süreçlerinde yer alan çalışanlara yönelik, olarakta ayrıca belirlemeler yer almaktadır. 

Özellikle özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi süreçlerinde yer alan çalışanlara yönelik,

a) Kanun ve buna bağlı yönetmelikler ile özel nitelikli kişisel veri güvenliği konularında düzenli olarak eğitimler verilmesi,

b) Gizlilik sözleşmelerinin yapılması,

c) Verilere erişim yetkisine sahip kullanıcıların, yetki kapsamlarının ve sürelerinin net olarak tanımlanması,

ç) Periyodik olarak yetki kontrollerinin gerçekleştirilmesi,

d) Görev değişikliği olan ya da işten ayrılan çalışanların bu alandaki yetkilerinin derhal kaldırılması. 

Bu kapsamda, veri sorumlusu tarafından kendisine tahsis edilen envanterin iade alınması, gibi hususlar.

3- Özel nitelikli kişisel verilerin işlendiği, muhafaza edildiği ve/veya erişildiği ortamlar, elektronik ortam ise

a) Verilerin kriptografik yöntemler kullanılarak muhafaza edilmesi,

b) Kriptografik anahtarların güvenli ve farklı ortamlarda tutulması,

c) Veriler üzerinde gerçekleştirilen tüm hareketlerin işlem kayıtlarının güvenli olarak loglanması,

ç) Verilerin bulunduğu ortamlara ait güvenlik güncellemelerinin sürekli takip edilmesi, gerekli güvenlik testlerinin düzenli olarak yapılması/yaptırılması, test sonuçlarının kayıt altına alınması,

d) Verilere bir yazılım aracılığı ile erişiliyorsa bu yazılıma ait kullanıcı yetkilendirmelerinin yapılması, bu yazılımların güvenlik testlerinin düzenli olarak yapılması/yaptırılması, test sonuçlarının kayıt altına alınması,

e) Verilere uzaktan erişim gerekiyorsa en az iki kademeli kimlik doğrulama sisteminin sağlanması,

4- Özel nitelikli kişisel verilerin işlendiği, muhafaza edildiği ve/veya erişildiği ortamlar, fiziksel ortam ise

a) Özel nitelikli kişisel verilerin bulunduğu ortamın niteliğine göre yeterli güvenlik önlemlerinin (elektrik kaçağı, yangın, su baskını, hırsızlık vb. durumlara karşı) alındığından emin olunması,

b) Bu ortamların fiziksel güvenliğinin sağlanarak yetkisiz giriş çıkışların engellenmesi,

5- Özel nitelikli kişisel veriler aktarılacaksa yine

a) Verilerin e-posta yoluyla aktarılması gerekiyorsa şifreli olarak kurumsal e-posta adresiyle veya Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) hesabı kullanılarak aktarılması,

b) Taşınabilir Bellek, CD, DVD gibi ortamlar yoluyla aktarılması gerekiyorsa kriptografik yöntemlerle şifrelenmesi ve kriptografik anahtarın farklı ortamda tutulması,

c) Farklı fiziksel ortamlardaki sunucular arasında aktarma gerçekleştiriliyorsa, sunucular arasında VPN kurularak veya sFTP yöntemiyle veri aktarımının gerçekleştirilmesi,

ç) Verilerin kağıt ortamı yoluyla aktarımı gerekiyorsa evrakın çalınması, kaybolması ya da yetkisiz kişiler tarafından görülmesi gibi risklere karşı gerekli önlemlerin alınması ve evrakın “gizlilik dereceli belgeler” formatında gönderilmesi gerekir.

Tabi bu önlemlerin yanı sıra Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun internet sitesinde yayımlanan Kişisel Veri Güvenliği Rehberinde belirtilen uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik teknik ve idari tedbirler de dikkate alınması gerektiğini de ayrıca belirtmek isteriz. 

Aksi hallerde Kurul tarafından ihlal tespitleri gündeme geldiğinde bir takım hukuki ve cezai yaptırımlara maruz kalınması söz konusu olunabilecektir. 

Buna ilişkin bir diğer emsal 05/12/2018 Tarihli ve 2018/143 Sayılı Kurul kararında da, Sağlık Verilerinin Kanunun 6 ncı maddesinde yer alan işleme şartlarından birine dayanmadan üçüncü kişilere aktarımı yapan veri sorumlusu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.  

Kararda, doktor kontrolünde ilaç kullanan ilgili kişinin, özel nitelikli bu sağlık verisinin ilaçların temin edildiği eczane tarafından her hangi bir işleme şartına dayanmadan üçüncü kişiyle paylaşılması hususunda Kurum’a yapılan şikâyet başvurusu hakkında;

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (‘Kanun’) “Özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları” başlıklı 6 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasında kişilerin sağlık verilerinin özel nitelikli kişisel veri olduğu belirtilmiştir.

Mezkur maddenin (2) numaralı fıkrasında özel nitelikli kişisel verilerin ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaklanmış bununla birlikte, (3) numaralı fıkrada özel nitelikli kişisel verilerin açık rıza aranmadan işlenebileceği diğer haller sayılmıştır. 

Buna göre sağlık verilerinin ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından açık rıza aranmaksızın işlenebileceği belirtilmiştir. 

Öte yandan, Kanunun 12 nci maddesinin (1) numaralı fıkrası, veri sorumlusunun;

a.      Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek,

b.     Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek,

c.      Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak

amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorunda olduğunu düzenlemektedir. 

Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise veri sorumluları ile veri işleyen kişilerin öğrendikleri kişisel verileri Kanun hükümlerine aykırı olarak başkasına açıklayamayacağı ve işleme amacının dışında kullanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda, doktor kontrolünde ilaç kullanan ilgili kişinin sağlığı ile ilgili özel nitelikli kişisel verilerinin, ilaçları temin ettiği eczane tarafından 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 8 inci maddesinde sayılan şartlar sağlanmadan üçüncü kişiyle paylaşılmasının Kanunun 12 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasına aykırılık teşkil etmesi nedeniyle veri sorumlusu eczane hakkında Kanunun 18 inci maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmıştır.

Yukarıda yer alan emsal kararlar ile Kişisel Verilerin Korunması Kanununun uygulamada dikkate edilmesi gereken ve kişisel veriler hakkında gerekli düzenlemelerin işyerlerinde yapılmasına ilişkin dikkat çekici noktaları vurguladığını belirtmek isteriz. 

Bilgilendirme videosu aşağıda yer alan hususları içermektedir. 

• Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde veri sorumlularınca alınması gereken yeterli önlemler nelerdir?
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 6 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrasında, “Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır.” Şeklinde düzenleme uyarınca emsal Kurul kararında hangi hususlar değerlendirilmiştir?

The post ÖZEL NİTELİKLİ KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİNDE VERİ SORUMLULARINCA ALINMASI GEREKEN ‘YETERLİ ÖNLEMLER’ NELERDİR? appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.

HÜKÜMSÜZLÜK SEBEPLERİ : 

A) Tasarımın yeni ve ayırt edici olmaması,

B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,

C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,

D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,

E) Aynı veya benzer bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.

Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir. Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir. Ana başlığı ile özetlediğimiz bu konudaki incelemeler yukarıda sayılanlar ile sınırlı değildir. Her tasarımın kendi özelliğine göre konunun incelenmesi gerekmektedir.

İlgili mevzuattaki şartları taşımayan tescilli tasarımlar hakkında mahkeme kararı ile hükümsüzlük kararı verildiğinde ve anılan karar kesinleştiğinde sicilden terkinine karar verilecektir. “Hükümsüzlük kararı” geçmişe etkili olup, buna dayalı olarak bir hak elde edilmesi mümkün değildir. 

The post TASARIMIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ KARARI GEÇMİŞE ETKİLİDİR appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.

Genel ilkeler

MADDE 4 – (1) Kişisel veriler, ancak bu Kanunda ve diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak işlenebilir.

(2) Kişisel verilerin işlenmesinde aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:

a) Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.

b) Doğru ve gerektiğinde güncel olma.

c) Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme.

ç) İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma.

d) İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.

Kişisel verilerin işlenme şartları

MADDE 5– (1) Kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez.

(2) Aşağıdaki şartlardan birinin varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi mümkündür:

a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.

b) Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması.

c) Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması.

ç) Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması.

d) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması.

e) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması.

f) İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması.

Bu maddelerin düzenlenmesinde öngörülen ve uygulanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar için Kişisel Verileri Koruma Kurulunun emsal bir kararına değinmek faydalı olur. 

Özellikle veri sorumlusunun kanuni yükümlülüğünü yerine getirmek için kişisel verileri meşru menfaat çerçevesinde kullanma talebine dair Kuruma yapılmış olunan bir başvuru ve bu başvuru sonucunda kurul tarafından verilen karar aşağıdadır.

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu gereğince, “Dağıtıcı Lisansı” kapsamında petrol piyasasında faaliyet gösteren bir Şirket,

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) Kararı ile getirilen yükümlülük çerçevesinde, bayi pompa satış hareketlerini, “plaka, akaryakıt türü, miktar, fiyat, zaman (saat, dakika ve saniye)” bilgilerini içerecek şekilde sorgulama imkanı veren ve ilgili Kurumun anlık erişimine açık olan bir otomasyon sistemi kurduğu,
• EPDK’nın anlık erişimine açık tutulan bu verilerden “plaka ve akaryakıt tipi”ne ilişkin verileri, araç sahipleri, akaryakıt bayileri ve akaryakıt dağıtım firmaları için sektörde büyük bir sorun haline gelen “hatalı akaryakıt dolumlarının” önüne geçmek için Şirketleri tarafından geliştirilen “Araç Tanıma Projesi” için kullanmak istedikleri,
• Araç Tanıma Projesinin hayata geçirilmesi ile birlikte, akaryakıt ikmal edecek aracın plaka verileri ile kullandığı yakıt türünün (benzin veya motorin) sistemde otomatik olarak eşleştirilerek kaydedileceği; böylece yanlış akaryakıt alımının otomatik olarak engelleneceği,
• Şirketin ve bayilerin tüketiciye akaryakıt satışı esnasında kurulan satış sözleşmesini doğru ifa edebilmesi ve doğru ürün tedarikini gerçekleştirmesi için tüketicinin araç plakasını kullanmasının bir gereklilik haline geldiği, Araç Tanıma Projesinin gerçekleştirilmesinin hatalı akaryakıt ikmalinden kaynaklanan problemleri sonlandıracağı ve böylece Şirketin ve bayilerin meşru menfaatlerinin korunmuş olacağı,

belirterek, bu kapsamda şirketin otomasyon sistemi için işlediği bazı verileri, ilgili kişilerin açık rızası olmaksızın Araç Tanıma Projesi için kullanmasının 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun (Kanun) 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (ç) ve (f) bentleri kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği talebiyle bir başvuru yapılmıştır.

EPDK’dan almış olduğu lisanslar çerçevesinde “Akaryakıt Dağıtım Firması” olarak faaliyet gösteren Şirketin, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatlarda düzenlenen denetim sistemi kurma zorunluluğu çerçevesinde araç sahiplerinin kişisel verilerini işlemesinin, 6698 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlenen kişisel veri işlenmesinin “veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması” hali sayıldığı; 

• bu kapsamda kişisel veri işlenmesi halinde ilgili kişinin açık rızasının aranmadığı,
• bununla birlikte, 6698 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine göre “ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması” hali tespit edilirken veri sorumluları tarafından;
• Kişisel verinin işlenmesi sonucunda elde edilecek menfaat ile ilgili kişinin temel hak ve hürriyetlerinin yarışabilir düzeyde olması,
• Söz konusu menfaate ulaşılabilmesi bakımından kişisel veri işlenmesinin zorunluluk arz etmesi,
• Meşru menfaatin halihazırda mevcut, belirli ve açık olması,
• İlgili kişinin temel hak ve hürriyetleri ile yarışabilir nitelikte olan meşru menfaatin elde edilmesi halinde bir yarar sağlanacak olması ve kişisel veri işlenmeksizin başkaca bir yol ve yöntemle bu yararın ortaya çıkmasının mümkün olmaması,
• Meşru menfaat belirlenirken söz konusu yararın çok sayıda kişiyi etkilemesi, yalnızca kâr elde edilmesi ya da ekonomik yararın sağlanması amacına yönelik olmaması, iş süreçlerini ya da bir işleyişi kolaylaştırması (örneğin bir birim ya da az sayıda personel nezdinde değil, kurumsal olarak geneli etkileyecek şekilde) gibi şeffaf ve hesap verilebilir nitelikleri haiz kriterlerin esas alınması,
• Bu açıdan ilgili kişinin başta kişisel verilerinin korunması olmak üzere temel hak ve hürriyetlerinin zarar görmesini engellemek amacıyla öngörülebilir, açık ve yakın her türlü tehlikeden uzak tutulması,
• Kişisel verilerin bir veri kayıt sisteminde amaçla sınırlı olarak hukuka uygun işleyişinin temini ile zararı ve ihlalleri engellemek için her türlü teknik ve idari tedbirin alınması,
• Kişisel verilerin işlenmesinde genel ilkelere uygunluğun sağlanması,
• Bu kapsamda, kişinin temel hak ve hürriyetleri ile veri sorumlusunun meşru menfaatinin karşılaştırılarak denge testinin yapılması

hususlarının değerlendirilmesi gerektiği kurul tarafından belirtilmiştir.

Ayrıca kişisel verilerin ilk kez işlenmesi için gereken amaçtan farklı olarak başka bir amaca yönelik yeni bir veri işleme faaliyetinin gerçekleştirilmesinin, Kanunun 5 inci maddesinde sayılan veri işleme şartlarından en az birine dayanması ve ilk amaçtan bağımsız olarak Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kişisel verilerin işlenmesinde aranan ilkelerin tümüne uyumlu olması gerektiği,

• Şirketin Araç Tanıma Projesi uygulaması kapsamında, halihazırda Petrol Piyasası mevzuatı gereği kayıtlarında bulunan tüketicilere ait araç plaka ve ürün tipi bilgilerini otomatik olarak Araç Tanıma Projesi sistemine entegre etmesi de yeni bir kişisel veri işleme faaliyeti sayıldığı belirtilmiştir.

Bu hususlara dair; Akaryakıt istasyonlarına gelen araçlara tüketicinin talep ettiği üründen farklı bir ürün ikmal edilmesi nedeniyle oluşan araç arızalarından dolayı tüketicilerin uğramış olduğu zararlar ile bu zararlardan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince işletici ile birlikte başvuranın da dağıtıcı şirket olarak müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu, bu yöndeki yargı kararları da dikkate alındığında durumun hem tüketicinin hem de dağıtıcı şirketin maddi kaybı ile birlikte şirket marka değeri ve hizmet kalitesinde de kayıplara yol açabileceğinin anlaşıldığı, dikkate alınarak, Bu çerçevede, meşru menfaatin ortaya konulmasına ilişkin olarak yukarıda yer verilen kriterler esas alınarak yapılan değerlendirme sonucu 6698 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine göre veri sorumlusunun, tüketicilere ait plaka ve ürün tipi bilgilerini kullanmasının “İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması” kapsamında olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla Şirketin, erişilebilir ve görünür bir şekilde aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmek ve başka bir amaçla kullanmamak kaydıyla ilgili kişilerin (kişisel verisi işlenen gerçek kişi tüketicilerin) açık rızasını almaksızın bahse konu sistemi kullanmasında 6698 sayılı Kanun yönünden hukuken bir engel bulunmadığına karar verilmiştir.

Tüm bu hususlara göre, Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 4 üncü maddesinde sayılan kişisel verilerin işlenmesinde aranan ilkelerin tümüne uyumlu olması gereken ve 5. Madde de yer alan kriterlere uygun olarak veri işlenmesine bir engel bulunmadığı açıktır. Bu doğrultuda, veri işleme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin mutlaka yasada yer alan düzenlemelerin iyi bilinmesi ve yasanın öngördüğü şekilde işlemlerin yapılması gerektiğini belirtmek isteriz. 

Link’te yer alan bilgilendirme video yayınında, özellikle kişisel verileri koruma kanununda yer alan düzenlemeler ve kurul kararı incelemesi yer almaktadır. 

Bilgilendirme videosunda;

-Kişisel verilerin korunması kanununun 4. Maddesi ve genel ilkeler nelerdir?

-Kişisel verilerin korunması kanununun 5. Maddesi ve işlenmesi şartları nedelerdir?

– Kişisel verilere dair veri sorumlusu kimdir?

-Kişisel verilere ilişkin veri sorumlusunun görevi nedir? 

-Kişisel veriler meşru menfaatin bulunması ve yasanın öngördüğü hususlar nelerdir? 

sorularına dair cevaplar ve bilgiler yer almaktadır.

The post Kişisel Verilerin Korunmasında Genel İlkeler ve Veri Sorumlusu appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.

Burada yer alan e-bilgi notu ile ‘kişisel veriler’ hakkında kısa soru ve cevaplar doğrultusunda genel bilgiler bulabilirsiniz.

Özellikle yasal güncellemeler ışığında hukuki düzenlemelerin sürekli değişebileceğinin ve yasal mevzuatın güncelliğinin takip edilmesinin gerektiğinin ayrıca altını çizmek isteriz. 

–Kişisel veri nedir?

Kişisel Verilere dair tanımlar başlıca 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun ‘Tanımlar’ başlıklı 3. Maddesinin (d) fıkrasında ve Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik’in ‘Tanımlar’ başlıklı 4. Maddesinin (ğ) fıkrasında yer almaktadır, kanuna göre kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade etmektedir.

Bu şekilde geniş bir tanım ile özellikle dikkat çekilmesi gereken husus ‘bir gerçek kişiye bizi ulaştıran her bilgi kişisel veri’ olarak kabul edilebilecektir.

-Kişisel verilerin işlenmesi ne demektir?

Yine 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun ‘Tanımlar’ başlıklı 3. Maddesinin (e) fıkrasında kişisel verilerin işlenmesi tanımlanmıştır. İlgili madde aşağıdaki gibidir;

‘… e) Kişisel verilerin işlenmesi: Kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlemi, …’

Burada kişisel verilerin işlenmesinde kastedilen husus, özellikle ‘otomatik olarak veya olmayan yollarla elde edilen’ kişisel verilerin çeşitli işlemlere tabi tutulması anlaşılmaktadır.

Ayrıca işlenme hakkında kanunda ve ilgili yönetmeliklerde, verilerin kayıt edilmeleri, depolanmaları veya muhafaza edilmeleri, değiştirilmeleri veya düzenlenmeleri, açıklanmaları, paylaşılmaları, aktarılmaları ve elde edilmeleri gibi aslında veriye dair her türlü işlemler bahsedilmiştir.  

-Kişisel verilerin şirketler hukuku yönünden önemi nedir?

Kişisel verilere dair mevcut olan yasal düzenlemelere uygunluk şirketler açısından bir çok yönden önemli olmaktadır.

Şirketlerin kuruluş ve devamı faaliyetlerinde, günlük işleyişleri sırasında çalışan veya müşterileri ile olan işlemlerinde veya ticari faaliyetleri açısından önemli satın alma, satış, hizmet sunumu gibi süreçlerinde kişisel verilere dair bir çok veri takibi yapılması gerekmektedir. Bu kişisel verilerin kategorize edilip, işlenmelerinde uyulması gerekecek düzenlemeler şirketler hukuku açısından da önemli olmaktadır.

Özellikle yabancı sermayeli veya yurt dışında şubesi olan veya yurt içi ile birlikte özellikle yurt dışı ile interaktif bir şekilde ticari faaliyette bulunan şirketler yönünden de ayrıca kişisel verilerin korunmasına dair yasal yükümlülüklere uyumluluk önem arz eder.

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 9. Maddesinde kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına dair ayrıca düzenleme yer almaktadır. İlgili madde aşağıdadır;

Kişisel verilerin yurt dışına aktarılması

MADDE 9- (1) Kişisel veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın yurt dışına aktarılamaz. 

(2) Kişisel veriler, 5 inci maddenin ikinci fıkrası ile 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen şartlardan birinin varlığı ve kişisel verinin aktarılacağı yabancı ülkede;

a) Yeterli korumanın bulunması, 

b) Yeterli korumanın bulunmaması durumunda Türkiye’deki ve ilgili yabancı ülkedeki veri sorumlularının yeterli bir korumayı yazılı olarak taahhüt etmeleri ve Kurulun izninin bulunması,

kaydıyla ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın yurt dışına aktarılabilir.

(3) Yeterli korumanın bulunduğu ülkeler Kurulca belirlenerek ilan edilir.

(4) Kurul yabancı ülkede yeterli koruma bulunup bulunmadığına ve ikinci fıkranın (b) bendi uyarınca izin verilip verilmeyeceğine;

a) Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeleri,

b) Kişisel veri talep eden ülke ile Türkiye arasında veri aktarımına ilişkin karşılıklılık durumunu,

c) Her somut kişisel veri aktarımına ilişkin olarak, kişisel verinin niteliği ile işlenme amaç ve süresini,

ç) Kişisel verinin aktarılacağı ülkenin konuyla ilgili mevzuatı ve uygulamasını,

d) Kişisel verinin aktarılacağı ülkede bulunan veri sorumlusu tarafından taahhüt edilen önlemleri,

değerlendirmek ve ihtiyaç duyması hâlinde, ilgili kurum ve kuruluşların görüşünü de almak suretiyle karar verir.

(5) Kişisel veriler, uluslararası sözleşme hükümleri saklı kalmak üzere, Türkiye’nin veya ilgili kişinin menfaatinin ciddi bir şekilde zarar göreceği durumlarda, ancak ilgili kamu kurum veya kuruluşunun görüşü alınarak Kurulun izniyle yurt dışına aktarılabilir.

(6) Kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır.

Kanunda belirtilen bu düzenlemeler kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasında uyulması gereken usul ve şartları, hangi koşullar ile yurt dışına kişisel veri aktarımı söz konusu olabileceği hakkındadır.

-Kişisel veriler nasıl işlenilir?

Kişisel verilerin, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 5. Maddesinde düzenlenen işlenme şartlarına uygun olarak ancak işlenmeleri söz konusu olabilir.

Kanunun bu maddesine göre, öncelikle kişisel veriler ilgilinin açık rızası olarak işlenebilecektir. İlgili kişinin açık rızası olmadığı hallerde ise kanunda belirtilen diğer istisnai hallerden birinin varlığı aranacak yani diğer şartlardan herhangi birinin olması ile ilgilinin açık rızasının alınması veya olması gerekmeyecektir.

Bunlar yine ilgili kanunun 5. maddesinde düzenlenmiş olup, tekrarla ve kısaca şöyledir; yasalarda açıkça öngörülmüş olması halinde, fiili imkânsızlık hallerinde ilgilisi rızasını açıklayamayacak durumda bulunması veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması halinde, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması halinde veya veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması halinde veya ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması halinde veya bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması halinde veya ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması halinde.

-Kişisel veriler mevzuatına göre veri sorumlusu gerçek veya tüzel kişiler açısından sorumluluk nasıldır?

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 3. Maddesinin (ı) fıkrasında ‘…Veri sorumlusu: Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi,…’ ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Yine bu tanım Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik’in 4. Maddesininde de yer almaktadır.

Bu noktada, tüzel kişilerde veri sorumlusunun kim olacağına dikkat çekmek isteriz, çünkü tüzel kişilerde veri sorumlusu görevlendirilen bir gerçek kişi değil tüzel kişiliğin bizzat kendisi olacaktır.

Şirketlerde veri sorumlusu olarak, çalışan, yönetici, şirket sahibi, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri veya avukatı gibi şirketi temsil eden kişiler veya dışarıdan hizmet alınan kişiler değil, şirketin bizzat kendisidir. Ancak uygulamada şirket, Kişisel Verilerin Korunması Kanunun uygulanmasıyla ilgili iş ve işlemleri yerine getirme konusunda bu kişileri görevlendirebilmektedir. Bu görevlendirme o kişinin veri sorumlusu olduğu anlamına gelmeyecektir.

-Kişisel veriler düzenlemelerine göre envanter nedir ve envanter hazırlanması nasıl olmalıdır?

Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik ‘Tanımlar’ başlıklı 4. Maddesinin  (h) fıkrasında ‘…Kişisel veri işleme envanteri: Veri sorumlularının iş süreçlerine bağlı olarak gerçekleştirmekte oldukları kişisel veri işleme faaliyetlerini; kişisel veri işleme amaçları ve hukuki sebebi, veri kategorisi, aktarılan alıcı grubu ve veri konusu kişi grubuyla ilişkilendirerek oluşturdukları ve kişisel verilerin işlendikleri amaçlar için gerekli olan azami muhafaza edilme süresini, yabancı ülkelere aktarımı öngörülen kişisel verileri ve veri güvenliğine ilişkin alınan tedbirleri açıklayarak detaylandırdıkları envanteri,…’ şeklinde belirtilmiştir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından düzenlenen Kişisel Veri İşleme Envanteri Hazırlama Rehberi’nde yine belirtildiği üzere de, envanter hazırlama aşamaları yasada yer alan tanıma uygun adım adım takip edilmesi faydalı olacaktır.

Tüm bunlar ışığında; envanter hazırlanmasına dair aşağıda sırasıyla kontrol listesi ve yapılması gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir.

• Öncelikle süreç veya faaliyet bazında kişisel verilerin tespiti
• Tespit edilen kişisel verilerin niteliklerinin belirlenmesi
• İşlenen kişisel verinin hukuki sebebinin tespiti
• Kişisel veri işleme amaçlarının tespiti
• Veri konusu kişi grubunun belirlenmesi
• İşlenen kişisel verilerin saklama süresinin belirlenmesi
• İşlenen kişisel verilerin aktarıldığı alıcı/alıcı gruplarının belirlenmesi
• Yabancı ülkelere aktarılan kişisel verilerin belirlenmesi
• İşlenen kişisel veriler için alınan teknik ve idari tedbirlerin belirlenmesi

Bu  adımlarla ilerlenmesi, kanunda ve yönetmelikte yer alan düzenlemelere uygun sınıflandırılmış olmasının yanı sıra, daha işlevsel ve kanuna uygun denetime elverişli envanterlerin  hazırlanması açısından da faydalı olacaktır.

Link’te yer alan bilgilendirme video yayınında, özellikle kişisel verileri koruma kanununda ve yönetmeliklerde yer alan tanımlar ve düzenlemelerden bahsedilmiştir.  

Bilgilendirme videosunda;

– Kişisel veri nedir?

-Kişisel verilerin işlenmesi ne demektir?

-Kişisel verilerin şirketler hukuku yönünden önemi nedir? 

-Kişisel veriler nasıl işlenilir?

-Kişisel veriler mevzuatına göre veri sorumlusu gerçek veya tüzel kişiler açısından sorumluluk nasıldır? 

-Kişisel veriler düzenlemelerine göre envanter nedir ve envanter hazırlanması nasıl olmalıdır?

Sorularına cevaplar yer almaktadır.

The post Kişisel Veriler appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.

5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. Maddesinde Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai haller düzenlenmiştir. Buna göre;
Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler. (m.12/1)

a) Türkiye’ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler. (m.12/1-a)
b) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu. (m.12/1-b)
c) Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler.
ç) Göçmen olarak kabul edilen kişiler.
Olarak sayılmıştır.

12/2 madde uyarınca Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilmektedir.
Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması, başvuru için gerekli belgeler ve yapılacak işlemler Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte belirtilmiştir.

Yönetmeliğe göre yabancı, istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilmektedir.Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin istisnai durumları belirleyen Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesi, 19 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 106 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile değiştirilmiş ve yürürlüğe girmiştir.

Kararname’nin getirdiği değişikliklerle, sermaye ve gayrimenkul yatırımları ile istihdam için öngörülen sayısal limitler indirilerek, Türk vatandaşı olmanın önkoşullarını karşılamak son derece kolaylaşmıştır.
Aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilecektir.

a) En az 500.000 Amerikan Doları tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Ekonomi Bakanlığınca tespit edilen,
b) En az 250.000 Amerikan Doları tutarında taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı Çevre vc Şehircilik Bakanlığınca tespit edilen,
c) En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen,
ç) En az 500.000 Amerikan Doları tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen,
d) En az 500.000 Amerikan Doları tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine Müsteşarlığınca tespit edilen.
e) En az 500.000 Amerikan Doları tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı aldığı ve üç yıl süre ile elinde tuttuğu Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen
Yabancılar Türk Vatandaşlığı’nı istisnai olarak kazanabilecektir.

‘Detaylar için doğrudan bizimle iletişime geçebilirsiniz.’

The post Türk Vatandaşlığının İstisnai Haller İle Kazanılması appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.

Türkiye’de faaliyet gösteren 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri konusunda anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesini ihlal ettikleri tespit edildi.

Örneğin; 21.08.2007 ve 24.10.2011 tarihleri arasında bu bankaların herhangi birinden 120 ay vadeli 200.000,00 TL. (ikiyüzbin Türk Lirası) konut kredisi kullanan bir kişi faiz oranı %1,00 olsaydı 344.330,28 TL. ödemesi gerekmekteyken, rekabete aykırı davranış ile faiz oranının 1,20 olması ile 378.433,15 TL. gibi bir rakam ödeme yükümlülüğüne girmiştir. Bu durumda kişinin zararı 34.102,87 TL. olmuştur. Burada önemli olan husus bugüne kadar ne kadar ödeme yaptığınız ve ödediğiniz faiz bedelinin de hesaplanma aşamasıdır. Yukarıda verilen örnek, kredinin tamamının bu şekilde ödenmesi ile oluşan zarardır. Aynı örnekten devam edecek olunur ise, 4054 Sayılı yasaya göre zararın 3 katına kadar tazminat talep edilebilmektedir ki, bu rakam da 102.308,61 TL. yapmaktadır.

Konuyu detaylarıyla değerlendirmek gerekirse;

“Türkiye’de faaliyet gösteren 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri konusunda anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti” konulu Rekabet Kurulu tarafından yürütülen soruşturma neticesinde 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı uyarınca “02.11.2011 tarih, 11-55/1438-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre; Mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında  Akbank T .A.Ş., Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ve Garanti Ödeme Sistemleri A.Ş. ile Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş.’den oluşan ekonomik bütünlük ,T ürkiye Halk Bankası A.Ş., Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O., Yapı ve Kredi Bankası A.Ş., Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası A.Ş. ‘nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile ; Denizbank A.Ş., Finans Bank A.Ş., HSBC Bank A.Ş., ING Bank A.Ş., Türk Ekonomi Bankası A.Ş., Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile” karar verilmiş ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren …” denilerek para cezaları verilmiştir.

Anılan karara Ankara İdare Mahkemeleri nezdinde bankalarca itiraz edilmiş ise de, davalardan biri olan Ankara 2. İdare Mahkemesi’nin 25.12.2014 tarih ve E:2014/232, K:2014/1581 Sayılı kararında, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz istemi yerinde görülmeyerek Mahkeme kararının karar içeriğinde belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA Danıştay 13. Dairesi’nin 16.12.2015 Tarih ve 15/2624E-15/4608K. sayılı kararınca oybirliğiyle karar verilmiştir.

13 Aralık 1994 tarihli ve 22140 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un Birinci Bölümünde Yasaklanan faaliyetler belirtilmiş ve yasanın 4. Maddesinde Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar düzenlenmiştir.

4054 Sayılı Yasa’nın 4. Maddesi “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemler hukuka aykırı ve yasaktır.

Bu haller, özellikle şunlardır:

a) Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi,

b) Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,

c) Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi,

d) Rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diğer davranışlarla piyasa dışana cıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi,

e) Münhasır bayilik hariç olmak üzere eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların uygulanması,

f) Anlaşmanın niteliği veya ticarî teamüllere aykırı olarak, bir mal veya hizmet ile birlikte diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması veya aracı teşebbüs durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizmetin diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar arzına ilişkin şartların ileri sürülmesi, Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder.

Ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanmak koşuluyla taraflardan her biri uyumlu eylemde bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir.” Demektedir.

Danıştay kararında da belirtildiği üzere; 4054 Sayılı Kanun’un 4. maddesiyle belirli bir mal ve hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri yasaklanmıştır. Bu itibarla, 4054 Sayılı Kanun’un 16. maddesine dayalı olarak bir rekabet ihlaline idarî para cezası uygulanabilmesi için, Kanun’un 4. maddesinde belirtilen rekabete aykırı bir anlaşmanın yapılmasına ya da uyumlu eylemin gerçekleşmesi ve ayrıca bu hukuka aykırı davranışların varlığının ortaya konulması gerekir.

Anılan Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde ise maddenin amacı bakımından anlaşmanın, Medeni Hukuk’un geçerlilik koşullarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanıldığı, anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının bir öneminin olmadığı belirtilmiştir.

4054 Sayılı Kanun’un genel gerekçesinde; rekabetin sağlandığı bir piyasa ekonomisinde fiyat ve kâr göstergelerinin müdahalelerden uzak olarak belirleneceği; rekabetin, piyasa ekonomisinin işlerliğini sağlayan araç durumundaki bir süreç olduğu, rekabeti oluşturacak şartların bulunmaması durumunda piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesinin mümkün olamayacağı, bu sürecin sağlıklı işlemesini temin etmek bakımından teşebbüslerin rekabete aykırı fiil ve davranışlardan sakınması gerektiği belirtilmiştir.( Danıştay 13. Dairesi’nin 16.12.2015 Tarih ve 15/2624E-15/4608K. sayılı kararı)

4054 Sayılı Yasa’da özellikle zamanaşımına dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle Borçlar Kanunu’ndaki zamanaşımı süreleri ile diğer ilgili mevzuat hükümlerindeki zamanaşımı süreleri uygulanmaktadır.

Sonuç olarak, en genel tanımı ile haksız fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin gerçek veya tüzel kişilerce dikkate alınarak, uğradıkları zararların tazminini talep etmeleri gerekmektedir.

The post Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Bankalarca İhlalinden Doğan Maddi Tazminat Hakkı appeared first on Kilic Tekin Hukuk ve Danismanlik Burosu.